Luksemburska société de gestion de patrimoine familial, czyli SPF, bywa przedstawiana jako odpowiednik polskiej fundacji rodzinnej. Takie porównanie jest jednak tylko częściowo trafne. Chociaż obie konstrukcje służą porządkowaniu prywatnego majątku i mogą korzystać z preferencyjnych zasad opodatkowania, to różnią się celem, zakresem dopuszczalnych aktywów oraz sposobem zabezpieczenia kolejnych pokoleń. W porównaniu SPF z polską fundacją rodzinną to polskie rozwiązanie okazuje się znacznie bardziej kompleksowym narzędziem sukcesyjnym.
SPF nie jest fundacją, lecz spółką
Najważniejsza różnica ma charakter konstrukcyjny. Luksemburska SPF nie jest fundacją, mimo że jej nazwa wskazuje na zarządzanie majątkiem rodzinnym. Jest spółką kapitałową działającą między innymi w formie SARL, S.A., S.C.A. oraz S.C. zorganizowanej jako S.A. Wskazane formy w wolnym tłumaczeniu można określić jako formę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjnej, spółki komandytowo-akcyjnej, spółki akcyjnej uproszczonej lub spółdzielni zorganizowanej w formie spółki akcyjnej. SPF ma zatem wspólników albo akcjonariuszy, których udziały i akcje mogą być zbywane oraz dziedziczone.
Polska fundacja rodzinna jest natomiast odrębną osobą prawną pozbawioną właścicieli i udziałów. Fundator przekazuje jej majątek, określa cele w statucie i wskazuje beneficjentów. Dzięki temu aktywa nie przechodzą po śmierci fundatora na wielu spadkobierców, lecz pozostają skupione w jednym podmiocie. Fundacja rodzinna w Polsce została bowiem uregulowana jako osoba prawna wzorowana na typie zakładowym (fundacyjnym). Jest ona zatem podmiotem, który formalnie nie posiada właściciela, a całość jej decyzyjności wykonują jej organy.
Polska fundacja rodzinna może przejąć bardziej zróżnicowany majątek
Luksemburski SPF to przede wszystkim wehikuł pasywnego zarządzania aktywami finansowymi. Może posiadać między innymi akcje, udziały i inne instrumenty finansowe, ale nie może bezpośrednio posiadać nieruchomości. Nie może również bezpośrednio prowadzić działalności gospodarczej.
Polska fundacja rodzinna jest pod tym względem znacznie bardziej elastyczna. Może być bezpośrednim właścicielem nieruchomości, udziałów, akcji, środków pieniężnych i innych praw majątkowych. Wolno jej także prowadzić działalność w ustawowo określonym zakresie, obejmującym między innymi najem, obrót papierami wartościowymi, uczestnictwo w spółkach oraz udzielanie pożyczek beneficjentom i wybranym spółkom. Łatwiej więc umieścić w niej rzeczywisty, zróżnicowany majątek rodzinny, dzięki czemu nie musi ona pełnić jedynie funkcji portfela inwestycyjnego.
Beneficjenci zamiast akcjonariuszy
SPF zapewnia korzystne warunki zarządzania kapitałem, lecz wypłaty i sukcesja nadal opierają się głównie na prawach korporacyjnych wspólników. Polska fundacja rodzinna do tego zagadnienia podchodzi inaczej. W ramach jej struktury wyszczególnieni są konkretni, wskazani w statucie beneficjenci, realizujący przyznane im uprawnienia.
Fundator może ustalić w statucie, kto otrzyma świadczenia, w jakiej wysokości i po spełnieniu jakich warunków. Wypłaty mogą finansować edukację, leczenie, utrzymanie lub rozwój zawodowy. Można je uzależnić od wieku, ukończenia studiów albo innych obiektywnych kryteriów. Można także nie uzależniać ich wypłaty od spełnienia wskazanego kryterium, czyniąc je bezwarunkowymi. Tak rozbudowanego, ustawowego mechanizmu wielopokoleniowych świadczeń SPF nie oferuje.
Różne modele opodatkowania
SPF korzysta w Luksemburgu ze zwolnienia z podatku dochodowego, ale płaci coroczny podatek subskrypcyjny w wysokości 0,25%, nie mniej niż 1000 euro i nie więcej niż 125 000 euro. Nie korzysta także z części międzynarodowych preferencji podatkowych dostępnych zwykłym spółkom.
Polska fundacja rodzinna co do zasady korzysta ze zwolnienia z CIT w zakresie dozwolonej działalności. Przy przekazywaniu świadczeń beneficjentom albo mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej płaci ona 15% CIT. Fundator i osoby należące do tzw. zerowej grupy podatkowej mogą korzystać ze zwolnienia z PIT w części odpowiadającej ustawowej proporcji mienia przypisanej danemu fundatorowi.
Które rozwiązanie jest lepsze?
SPF może być dobrym narzędziem dla osoby poszukującej luksemburskiej spółki do pasywnego zarządzania aktywami finansowymi. Jeżeli jednak celem jest zachowanie przedsiębiorstwa, nieruchomości i pozostałego majątku w rodzinie oraz stworzenie zasad reinwestycji na wiele pokoleń, polska fundacja rodzinna jest lepszym wyborem.
Fundacja rodzinna to nie tylko opakowanie dla inwestycji. Jest kompletną strukturą sukcesyjną, która łączy ochronę integralności majątku, zachowanie kontroli nad biznesem i zabezpieczenie beneficjentów. Nie jest ona zatem jedynie preferencyjną metodą opodatkowania dochodu. Właśnie dlatego w praktycznym porównaniu SPF i polskiej fundacji rodzinnej, polskie rozwiązanie częściej odpowiada rzeczywistym potrzebom rodzin przedsiębiorców.
